राजर्षी शाहु महाराज पुण्यतिथी

 राजर्षी शाहू महाराज....

छत्रपती शाहू महाराज, राजर्षी शाहू महाराज, कोल्हापूरचे शाहू व चौथे शाहू नावाने प्रसिद्ध, हे कोल्हापूर राज्याचे इ.स. १८८४-१९२२ दरम्यान छत्रपती व समाजसुधारक होते. ब्रिटिश राजसत्तेच्या काळामध्ये सामान्य जनतेला न्याय मिळवून देण्यासाठी व बहुजन समाजाच्या एकूणच सामाजिक उन्नतीसाठी या काळामध्ये शाहू राजांनी अथक प्रयत्न केले, सामाजिक परिवर्तनाला गती प्राप्त करून दिली सनातनी वर्गाच्या विरोधाला न जुमानता त्यांनी दलित (अस्पृश्य) व मागासवर्गीय समाजाच्या विकासासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावली.

     शाहू महाराजांचा जन्म २६ जून इ.स. १८७४ रोजी कागल येथील घाटगे घराण्यात झाला. त्यांचे मूळ नाव यशवंत, त्यांच्या वडिलांचे नाव जयसिंगराव (आप्पासाहेब) तर आईचे नाव राधाबाई होते. कोल्हापूर संस्थानाचे राजे चौथे शिवाजी महाराज यांच्या मृत्यूनंतर त्यांच्या पत्‍नी आनंदीबाई यांनी १७ मार्च १८८४ रोजी यशवंतरावांना दत्तक घेतले, व 'शाहू' हे नाव ठेवले. सन१८८९ ते १८९३ या चार वर्षांच्या कालखंडात धारवाड येथे शाहू महाराजांचा शैक्षणिक आणि शारीरिक विकास झाला. शिक्षण चालू असतानाच १ एप्रिल १८९१ रोजी बडोद्याच्या गुणाजीराव खानविलकर यांच्या लक्ष्मीबाई या मुलीशी शाहू विवाहबद्ध झाले. या वेळी त्यांचे वय १७ वर्षांचे होते आणि लक्ष्मीबाई वय १२ वर्षांहून कमी होते.[१] २ एप्रिल १८९४ रोजी त्यांचा राज्यारोहण समारंभ झाला. राज्याभिषेक झाल्यानंतर इ.स. १९२२ सालापर्यंत म्हणजे २८ वर्षे ते कोल्हापूर संस्थानाचे राजे होते. मुंबई येथे ६ मे १९२२ रोजी त्यांचे निधन झाले.

   मराठा साम्राज्य :- कोल्हापूर संस्थान

अधिकारकाळ

इ.स. १८८४ - इ.स. १९२२

अधिकारारोहण

एप्रिल २, इ.स. १८९४

राज्यव्याप्ती:- कोल्हापूर जिल्हा

राजधानी

कोल्हापूर

पूर्ण नाव:- छत्रपती शाहू महाराज भोसले

जन्म:- जून २६, इ.स. १८७४

लक्ष्मी-विलास राजवाडा, कागल

मृत्यू:- मे ६, इ.स. १९२२

मुंबई

पूर्वाधिकारी:-छत्रपती शिवाजी महाराज (चौथे शिवाजी)

'

राजाराम ३

उत्तराधिकारी

छत्रपती राजाराम भोसले

वडील:- आबासाहेब घाटगे

आई:- राधाबाई

पत्नी:- महाराणी लक्ष्मीबाई भोसले

राजघराणे:- भोसले

राजब्रीदवाक्य:- जय भवानी

राजर्षी शाहू महाराज पुण्यतिथी निमित्त विनम्र अभिवादन🙏💐🙏